السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )

490

تفسير الميزان ( فارسي )

« يُنَزِّلُ الْمَلائِكَةَ بِالرُّوحِ مِنْ أَمْرِه عَلى مَنْ يَشاءُ مِنْ عِبادِه أَنْ أَنْذِرُوا » « 1 » اختصاصى به عيسى بن مريم ع ندارد ، بلكه بين همه رسولان مشترك است ، و ليكن در خصوص عيسى ع به نحوى خاص است ، چون تمامى آيات بينات آن جناب از قبيل مرده زنده كردنش با نفخه ، مرغ آفريدنش ، بهبودى دادن به پيسى و كورى و از غيب خبر دادنش ، امورى بوده متكى بر حيات ، و ترشحى است از روح . و به همين جهت آن را فقط به عيسى ( ع ) نسبت داده و به نام آن جناب تصريح كرد ، زيرا اگر تصريح نمىكرد معلوم نمىشد كه اين آيات فضيلت خاص او است ، و مانند اين مىشد كه بفرمايد : « و آتينا بعضهم البينات و ايدناه بروح القدس » « 2 » كه در اين صورت معلوم نمىشد آن بعض كيست ؟ ، براى اينكه بينات و روح القدس مشترك است ، نه مختص به پيامبرى معين ، و زمانى صفت بارز پيامبرى مىشود كه اسم آن پيامبر را صريحا ببرد ، تا شنونده بفهمد كه بينات و تاييد به روح القدس در آن پيامبر به نحوى خاص است ، نه به آن نحوى كه در همه پيامبران هست ، علاوه بر اينكه در اسم عيسى خصوصيت ديگرى هست ، و در آن آيتى روشن وجود دارد ، و آن آيت ، اين است كه وى پسر مريم است كه بدون پدر از او متولد شد ، هم چنان كه آيه : « وَجَعَلْناها وَابْنَها آيَةً لِلْعالَمِينَ » . « 3 » نبودن پدر براى عيسى و نبودن همسر براى مريم را آيتى براى همه عالميان دانسته ، پس مجموع پسر و مادر آيت الهيه روشنى ، و فضيلت اختصاصى ديگرى است . « * ( وَلَوْ شاءَ اللَّه مَا اقْتَتَلَ الَّذِينَ مِنْ بَعْدِهِمْ مِنْ بَعْدِ ما جاءَتْهُمُ الْبَيِّناتُ ) * . . . » در اين آيه ، براى بار دوم به غيبت عدول شده است . ساده تر بگويم ، قبل از اين جمله ، خود خدا گوينده بود ، و مىفرمود : ما به عيسى چنين و چنان داديم ، ولى در آيه مورد بحث خداى سبحان غايب فرض شده ، مىفرمايد : « و اگر خدا بخواهد . . . » ، اين التفات از اين جهت است كه مقام آيه ، مقام اظهار اين نكته است ، كه مشيت و اراده ربانى شكست ناپذير است ، و قدرت او بطلان بردار نيست . و خلاصه ، صفت الوهيت ، صفتى است كه با مقيد بودن قدرت منافات دارد ، و ايجاب مىكند به هر دو طرف ايجاب و سلب تعلق گيرد ، چون آن مقام ، چنين مقامى بود ، لازم شد كه

--> ( 1 ) سوره نحل ، آيه 2 ( 2 ) ما بعضى از پيامبران و انبيا را بينات داديم و به روح قدسى تاييد كرديم . ( 3 ) سوره انبياء ، آيه 91